Betekenis van kleine marters bij de huidige muizenplaag?

Betekenis van kleine marters bij de huidige muizenplaag?

In Nederland en in andere Europese landen heerst momenteel een muizenplaag. Dit is een ‘eruptie’ van woelmuizen, in het bijzonder van veldmuizen. Hier hebben de boeren in hun graslanden last van, want de muizen beschadigen met wortelvraat het gras.

Een muizenplaag is (was) een natuurlijk terugkerend verschijnsel als onderdeel van de woelmuizen populatiecyclus, met pieken die zo ongeveer om de vier jaar plaatsvinden; net als bij lemmingen (ook woelmuizen) in het hoge noorden. Tussen de pieken zijn de aantallen woelmuizen lager of sudderen op een ‘stationair’ laag niveau. Vroeger was de regelmaat in pieken en dalen in veldmuizen een normaal verschijnsel. Boeren waren er echter toen al niet blij mee en de muizeneruptie werd ‘te vuur en te zwaard’ met gif bestreden, zo meldt bijvoorbeeld het polygoon journaal in 1949. Vraag is echter of dit bestrijdingsmiddel van toen niet erger was dan de kwaal. Het gebruik van gif was – tegenwoordig verboden – net als het laten onderlopen van weilanden niet alleen funest voor de muizen, maar mogelijk ook voor kleine marters, waardoor het kind met het badwater dreigt te worden weggegooid.

Sporen van de huidige veldmuizenplaag in een weiland bij Zevenaar, Gelderland (©E. van Maanen).

De huidige muizenplaag met hoge winteraantallen valt te wijten aan klimaatverandering met droge zomers en milde winters, die voor hoge overleving zorgen.

Normaal gesproken trekt een muizenplaag veel predatoren aan, waaronder roofvogels, uilen en kleine marters. Kleine marters zoals de wezel en hermelijn als woelmuizen consumenten bij uitstek, deinen als het ware mee op de muizencyclus en kunnen in het kielzog van een piek behoorlijk toenemen, waardoor de muizenpopulatie voor een deel samen met andere regulerende factoren wordt gedempt. Het is echter de vraag of dit tegenwoordig nog zo is, in verband met lage dichtheden aan kleine marters in ons versnipperde natuurlandschap. Dit vraagt om nader (beschermings)onderzoek met een pleidooi voor versterking van kleine marterpopulaties.

Kleine marterachtigen zoals deze hermelijn zijn actieve muizenjagers. Wezels zijn in hoge mate zelfs afhankelijk van regelmatige pieken in woelmuizen aantallen, voor populatie-aansterking. (©E. van Maanen)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *